منكر آن كافر است و مخلّد در جهنّم . و حشر جسمانى آن است كه حق تعالى اجزاى بدنهاى مكلّفين را بعد از مردن در قيامت جمع مىكند و ارواح ايشان را به آن بدنها بر مىگرداند و ايشان را بار ديگر حيات مىبخشد و روحهاى ايشان بعد از مفارقت از بدنها باقى مىماند و در قيامت ايشان را به جزاى عقايد و اعمال نيك و بد ايشان مىرساند و اكثر آيات كريمهء قرآن صريح‌اند در اين معانى و قابل تأويل نيستند . و آنچه در آيات و اخبار متواتره از احوال قيامت ، مثل حساب و ميزان و صراط و حوض كوثر و شفاعت ، و دادن نامه‌هاى اعمال به دست راست و چپ ، و بر طرف شدن نور كواكب و ريختن آنها از آسمانها ، و شق شدن و پيچيدن سماوات به همهء اينها اعتقاد بايد كرد ، چنان كه در عين الحيات و حق اليقين بيان آنها كرده‌ام . و أيضا اعتقاد به بهشت و دوزخ جسمانى واجب است و از ضروريّات دين اسلام است و انكار آنها يا تأويل كردن به بهشت و دوزخ روحانى كفر است و كسى از فرق مسلمانان انكار اين امور نكرده است مگر قليلى از ملاحدهء فلاسفه و حكما كه ايشان حشر جسمانى را انكار كرده‌اند و بهشت را تأويل كرده‌اند به التذاذ روح از عقايد و اخلاق حسنه و معلوماتى كه در دنيا تحصيل كرده است ، و جهنّم را به تكرّر از جهالتها و ضلالتها و صفات ذميمه‌اى كه در نشأهء دنيا به آنها ملوّث و مبتلا بوده است ، و كفر ايشان از جهت انكار عود بدنها است در قيامت ، و انكار دخول جنّت جسمانى است كه موافق آيات متكاثره و اخبار متواتره مشتمل است بر ثمار و اشجار و انهار و حور و قصور و امثال آنها و انكار دخول جهنّم جسمانى است كه به دلالت صريح آيات و اخبار مشتمل است بر زقوم و ضريع و حميم و غسلين و عقارب و حيّات و ساير عقوبات ، و اگر اينها را انكار نكنند مضايقه نداريم از آن كه بعضى از مؤمنان را با لذّات جسمانى ، لذّات روحانى بوده باشد كه از آن اعظم باشد ، و بعضى از كافران را با عقابهاى جسمانى عقوبات روحانى باشد كه از آنها اشد باشد .